Egzamin ósmoklasisty 2026 – co będzie na egzaminie? Pewniaki, lektury i analiza arkuszy CKE

Która lektura pojawi się w arkuszu z polskiego?

Analiza arkuszy z lat 2019–2025 pokazuje jasny wzorzec: CKE nie powtarza tej samej lektury wiodącej dwa lata z rzędu. W 2025 r. były „Chłopcy z Placu Broni” (lektura z klas IV–VI). W 2026 r. komisja prawdopodobnie wróci do pozycji z klas VII–VIII.

Lektury, które nigdy nie były głównym tekstem w arkuszu, a są omawiane w całości:

1. „Dziady cz. II” Adama Mickiewicza — omawiana w całości, bogata problematyka (obrzędowość ludowa, sprawiedliwość, wina i kara). Pasuje do wielu tematów rozprawek. Mój typ nr 1.
2. „Balladyna” Juliusza Słowackiego — dramat z morałem o konsekwencjach zła. Nigdy nie pojawiła się jako lektura wiodąca. Silny kandydat.
3. „Zemsta” Aleksandra Fredry — komedia, którą łatwo powiązać z tematem konfliktu i porozumienia. Możliwa, choć mniej prawdopodobna niż „Dziady”.
4. „Opowieść wigilijna” Charlesa Dickensa — temat przemiany wewnętrznej. Uniwersalna lektura, pasująca do różnorodnych tematów.

Rozprawka, przemówienie czy opowiadanie — jaka forma w 2026?

Od początku istnienia egzaminu ósmoklasisty (2019) rozprawka pojawiła się 5 razy, przemówienie 1 raz (w 2020 r.). Od 2025 r. CKE oficjalnie dopuszcza trzy formy argumentacyjne: rozprawkę, przemówienie i opowiadanie. Uczeń wybiera jeden temat z dwóch.

Schemat jest czytelny: CKE zdecydowanie preferuje rozprawkę. Przemówienie pojawiło się raz w 2020 r. i właśnie wróciło do informatora. To zwiększa szansę, że w 2026 r. temat argumentacyjny będzie miał formę przemówienia — CKE lubi testować „nowe” formy po ich przywróceniu.

Drugi temat to zawsze opowiadanie twórcze z bohaterem lektury obowiązkowej. Schemat się nie zmienia — wspólna przygoda, która prowadzi do odkrycia ważnej wartości.

Jakie tematy rozprawek mogą pojawić się w 2026 roku?

Tematy na egzaminie ósmoklasisty dotyczą zawsze uniwersalnych wartości i postaw. Analiza tematów z lat 2019–2025 wskazuje na powtarzalne wzorce: przyjaźń, pomoc, samopoznanie, mądrość, kształtowanie charakteru. Na 2026 r. najbardziej prawdopodobne są tematy związane z odwagą, odpowiedzialnością i wpływem otoczenia na człowieka.

Tematy, które jeszcze się nie pojawiły, a pasują do lektur obowiązkowych:

• Odwaga i podejmowanie trudnych decyzji — idealnie do „Kamieni na szaniec”, „Dziady cz. II”, „Balladyny”
• Odpowiedzialność za własne czyny — „Balladyna”, „Opowieść wigilijna”, „Zemsta”
• Rola rodziny i tradycji — „Pan Tadeusz”, „Dziady cz. II”
• Walka dobra ze złem — „Opowieści z Narnii”, „Hobbit”, „Balladyna”
• Czy warto walczyć o swoje marzenia? — „Chłopcy z Placu Broni”, „Mały Książę”

Niezależnie od tematu, schemat pisania jest ten sam: teza + dwa argumenty (z lektury obowiązkowej i z innego utworu) + wnioski. Za brak odwołania do lektury obowiązkowej — 0 punktów za wypracowanie. To jedyny sposób, żeby stracić wszystko za jedną decyzję. Jeśli chcesz przećwiczyć wszystkie formy z realnym feedbackiem, sprawdź kurs do egzaminu ósmoklasisty, który zawiera ćwiczenia dopasowane do nowej formuły.

Kolejny przedmiot budzi u ósmoklasistów jeszcze więcej emocji niż polski — czas na matematykę.

Pewniaki — typy zadań z matematyki powtarzające się co roku

Na podstawie arkuszy CKE z lat 2019–2025 można wskazać zadania, które pojawiają się w każdym teście. To nie są przecieki, a powtarzalne schematy wynikające z podstawy programowej. Opanowanie tych zagadnień daje solidną bazę punktową.

Jedno zastrzeżenie: zadania otwarte dają więcej punktów niż zamknięte, ale wymagają pełnego zapisu rozwiązania. Sama poprawna odpowiedź bez obliczeń to za mało. CKE ocenia tok rozumowania — pominięcie jednego kroku może kosztować punkt.

Zagadnienia, które wróciły do podstawy programowej od 2025 roku

Po pandemii część zagadnień usunięto z wymagań. Od 2025 r. wróciły one do podstawy programowej — a skoro wróciły, CKE z dużym prawdopodobieństwem sprawdzi je na egzaminie. Dotyczy to m.in. systemu rzymskiego, pola okręgu i dowodzenia w geometrii.

• System rzymski — przeliczanie liczb do 3000 między systemem rzymskim a dziesiętnym. Zadanie proste, ale zaskakujące dla uczniów, którzy go nie ćwiczyli.
• Długość okręgu i pole koła — wzory π·d i π·r². Mogą pojawić się w zadaniu otwartym z geometrii.
• NWD i NWW — rozkład na czynniki pierwsze. Klasyczne zadanie zamknięte.
• Dowodzenie w geometrii — uzasadnianie, dlaczego dana figura ma określone własności. Najtrudniejszy typ zadania dla wielu uczniów.
• Symetrie — osiowa i środkowa. Mogą pojawić się w kontekście układu współrzędnych.

„Co roku pojawiają się powtarzające się typy zadań: z ułamkami, obliczaniem czasu, z potęg i pierwiastków, proporcje, obliczanie kątów i Pitagorasa, zadanie z prędkości drogi i czasu, bryły. Jeśli to opanujesz — masz solidną podstawę.”

— Kamila Witkowska, autorka kursu Matematyka Gryzie, korepetytorka z 8-letnim doświadczeniem

Jak radzą korepetytorzy: rozwiązuj arkusze z lat ubiegłych w limicie 125 minut. To jedyna metoda, żeby oswoić się z tempem i formatem. A jeśli czujesz, że stres przed egzaminem ósmoklasisty blokuje Cię przy nauce — poświęć chwilę na techniki radzenia sobie z presją. Spokojny uczeń rozwiązuje zadania szybciej niż zestresowany.

Wypowiedź pisemna — e-mail, blog czy inna forma?

W poprzednich latach na egzaminie ósmoklasisty dominował e-mail do kolegi z zagranicy. Na próbnym egzaminie ze stycznia 2026 r. również pojawiło się polecenie napisania e-maila — tym razem do kolegi z Londynu na temat odejścia z klubu sportowego. Forma e-mailowa jest zdecydowanym faworytem na maj 2026.

Od 2025 r. podstawa programowa dopuszcza więcej form: oprócz e-maila, wpisu na blogu i wiadomości mogą to być też ogłoszenie, zaproszenie, życzenia, SMS, pocztówka czy historyjka. Realnie jednak eksperci wskazują, że w arkuszu prawie na pewno pojawi się e-mail lub wpis na blogu — to zapisy wprost z informatora CKE.

Wymagana długość: 50–120 wyrazów (nie licząc słów podanych na początku). Ocena obejmuje cztery kryteria: przekazanie wszystkich trzech informacji z polecenia, spójność i logiczność, bogactwo językowe oraz poprawność gramatyczną. Najczęstszy błąd? Pominięcie jednego z trzech wymaganych punktów — to od razu minus za „treść”.

Słownictwo i gramatyka — co powtórzyć przed egzaminem?

Analiza arkuszy z lat ubiegłych wskazuje na stały zestaw tematów leksykalnych: sport, szkoła, podróże i zakupy pojawiają się co roku. W 2026 r. doszły trzy nowe tematy: okresy życia, oceny szkolne oraz twórcy i ich dzieła. Gramatyka — czasy, strona bierna i okresy warunkowe to absolutne minimum.

Gramatyka na egzaminie ósmoklasisty to przede wszystkim czasy. Present Simple i Past Simple to absolutna podstawa, ale CKE regularnie testuje też Present Perfect, Past Continuous i Future (will / going to). Z bardziej zaawansowanych zagadnień: strona bierna, okresy warunkowe (zerowy, I i II) oraz mowa zależna. Pojawiają się w zadaniach z lukami do uzupełnienia.

Dobra strategia na angielski to codzienne obcowanie z językiem. Nie musi to być podręcznik — filmy z napisami, podcasty czy nawet gry komputerowe po angielsku robią ogromną różnicę. Słuchanie to aż 25% punktów na egzaminie, a ucha nie wytrenuje się w tydzień.