Egzamin ósmoklasisty z języka polskiego w 2027 r. sprawdza, czy rozumiesz teksty literackie i nieliterackie, znasz lektury obowiązkowe, świadomie posługujesz się językiem i umiesz napisać wypracowanie: trwa 150 minut, a za cały arkusz można zdobyć 45 punktów. Wymagania wynikają z podstawy programowej szkoły podstawowej (w brzmieniu z 2024 r.) i obejmują materiał z klas IV-VIII. Szczegóły opisuje Informator Centralnej Komisji Egzaminacyjnej (CKE) od roku szkolnego 2024/2025, który obowiązuje także w 2027 r.
Poniżej znajdziesz budowę arkusza, konkretne umiejętności w podziale na obszary, zasady oceniania zadań otwartych i wypracowania, zadania, które w 2026 r. sprawiły najwięcej kłopotu, oraz zmiany na 2027 r. Egzamin odbędzie się 10 maja 2027 (poniedziałek) o godz. 9:00.
Najważniejsze informacje o egzaminie ósmoklasisty z polskiego 2027
- Arkusz ma dwie części i 45 punktów: około 20 zadań do dwóch tekstów (25 punktów) i wypracowanie (20 punktów). Egzamin trwa 150 minut.
- Wypracowanie ma mieć co najmniej 200 wyrazów. Do wyboru są dwa tematy: opowiadanie twórcze albo tekst argumentacyjny (rozprawka lub przemówienie).
- Wypracowanie ocenia się w 8 kryteriach; najwięcej punktów dają elementy twórcze albo retoryczne (do 5) i język (do 4).
- Lektury obowiązkowe to 5 książek z klas IV-VI, 6 książek z klas VII-VIII oraz krótkie utwory i fragmenty; lista jest wydrukowana na początku arkusza.
- W 2026 r. najtrudniejsze było kształcenie językowe (średnio 48% punktów), zwłaszcza części zdania, a w wypracowaniu poprawność językowa, ortografia i interpunkcja.
- Na 2027 r. CKE nie zmieniła formuły egzaminu, ale wyjątek „tylko fragment z arkusza” dla lektur z klas IV-VI obejmował wyłącznie lata szkolne 2024/2025 i 2025/2026.
Budowa arkusza z języka polskiego: dwie części, 45 punktów
Arkusz z języka polskiego ma dwie części: w części I rozwiązujesz około 20 zadań do dwóch tekstów i możesz zdobyć 25 punktów, a w części II piszesz jedno wypracowanie za 20 punktów. Razem daje to 45 punktów, tyle samo co w poprzednich latach.
| Część arkusza | Co zawiera | Punkty |
|---|---|---|
| Część I | Około 20 zadań do dwóch tekstów: literackiego (poezja, epika albo dramat) i nieliterackiego (tekst naukowy, popularnonaukowy albo publicystyczny). Oba teksty mają razem najwyżej 1000 wyrazów. | 25 (około połowa za zadania otwarte) |
| Część II | Wypracowanie na jeden z dwóch tematów: twórczy (opowiadanie twórcze) albo argumentacyjny (rozprawka, przemówienie). Co najmniej 200 wyrazów. | 20 |
| Razem | Czas pracy: 150 minut | 45 |
W części I mogą się też pojawić zadania z fragmentami innych tekstów, z plakatem albo reprodukcją obrazu, z przysłowiami i frazeologizmami, a także zadania samodzielne, niezwiązane z dwoma głównymi tekstami. Tekst literacki nie musi pochodzić z lektury obowiązkowej.
Zadania zamknięte to wielokrotny wybór, prawda-fałsz i dobieranie. Zadania otwarte to zadania z luką (wpisujesz jeden lub kilka wyrazów), zadania krótkiej odpowiedzi, w tym ogłoszenie albo zaproszenie, oraz wypracowanie. CKE zapowiada, że szczególnie sprawdza argumentowanie, wnioskowanie i formułowanie opinii.
Przykład z praktyki: arkusz z 2026 r. miał 18 zadań i 45 punktów, z czego 12 za zadania zamknięte i 33 za otwarte. Część I dotyczyła fragmentu „Przyjaciela Automateusza” Stanisława Lema i tekstu Stephena Hawkinga „Czy możemy kształtować naszą przyszłość?”.
Wymagania z polskiego w podziale na obszary
Egzamin sprawdza wymagania z podstawy programowej dla klas IV-VIII, podzielone na cztery obszary: kształcenie literackie i kulturowe, kształcenie językowe, tworzenie wypowiedzi i samokształcenie. Zadania dotyczą głównie trzech pierwszych obszarów; w 2025 r. jedno zadanie sprawdzało też samokształcenie (korzystanie ze słowników).
Uczeń klas VII-VIII ma spełniać także wymagania z klas IV-VI, więc na egzaminie może się pojawić wszystko, czego uczysz się od czwartej klasy.
Kształcenie literackie i kulturowe
Ten obszar sprawdza czytanie ze zrozumieniem utworów literackich i innych tekstów kultury, np. artykułu, tekstu popularnonaukowego, plakatu czy obrazu. W 2026 r. uczniowie poradzili sobie z nim najlepiej: średnio 76% punktów.
- charakteryzujesz podmiot liryczny, narratora i bohaterów (głównych i drugoplanowych);
- określasz tematykę i problematykę utworu, wątek główny i wątki poboczne;
- rozpoznajesz środki stylistyczne i ich funkcje, np. epitet, porównanie, przenośnię, uosobienie, apostrofę, pytanie retoryczne, a w klasach VII-VIII także neologizm, inwokację, symbol i alegorię;
- rozpoznajesz rodzaje literackie (epika, liryka, dramat) i gatunki, m.in. komedię, fraszkę, pieśń, tren, balladę, epopeję i tragedię;
- przedstawiasz i uzasadniasz własne rozumienie utworu, korzystasz z kontekstów (np. historycznego, biograficznego) i odwołań do wartości;
- wyszukujesz informacje podane wprost i pośrednio, cytujesz fragmenty tekstu popularnonaukowego lub publicystycznego, odróżniasz fakty od opinii;
- łączysz tekst z obrazem, np. wybierasz zdjęcia i wyjaśniasz, jak wiążą się z lekturą (w 2026 r. chodziło o przyjaźń w „Małym Księciu”).
Kształcenie językowe
Kształcenie językowe to gramatyka, słownictwo, ortografia i interpunkcja w praktyce: rozpoznajesz budowę zdań i wyrazów, rozumiesz znaczenie słów i poprawnie je zapisujesz. To najtrudniejszy obszar egzaminu: w 2025 r. uczniowie zdobyli w nim średnio 50% punktów, a w 2026 r. 48%.
- nazywasz części zdania (podmiot, orzeczenie, dopełnienie, przydawka, okolicznik) i rozpoznajesz ich funkcje;
- rozpoznajesz i przekształcasz wypowiedzenia: pojedyncze, złożone współrzędnie i podrzędnie, wielokrotnie złożone, równoważniki zdań;
- stosujesz imiesłowowy równoważnik zdania, zamieniasz mowę zależną na niezależną i odwrotnie;
- wskazujesz wyraz podstawowy i pochodny, temat słowotwórczy i formant, rozpoznajesz rodzinę wyrazów;
- poprawnie stosujesz frazeologizmy, synonimy i antonimy, rozróżniasz treść i zakres znaczeniowy wyrazu;
- rozpoznajesz zróżnicowanie słownictwa (np. archaizmy, kolokwializmy, zapożyczenia) i style: potoczny, urzędowy, artystyczny, naukowy, publicystyczny;
- piszesz poprawnie pod względem ortograficznym i interpunkcyjnym, także przy przytaczaniu cudzych wypowiedzi i w pisowni „nie” z różnymi częściami mowy.
Tworzenie wypowiedzi
Tworzenie wypowiedzi to argumentowanie i pisanie w określonych formach, od krótkiego ogłoszenia po wypracowanie. W 2026 r. uczniowie zdobyli w tym obszarze średnio 62% punktów.
- formułujesz tezę i argumenty, odróżniasz przykład od argumentu i wyciągasz wnioski;
- rozróżniasz argumenty odwołujące się do faktów, logiki i emocji, zgadzasz się z cudzym zdaniem albo rzeczowo z nim polemizujesz;
- budujesz tekst z akapitów i dbasz o kompozycję odpowiednią do formy oraz spójność między akapitami;
- piszesz formy sprawdzane na egzaminie: ogłoszenie i zaproszenie (w części I) oraz opowiadanie twórcze, rozprawkę albo przemówienie (w wypracowaniu);
- tworzysz opowiadanie związane z treścią utworu, np. o dalszych losach bohatera albo na podstawie ilustracji.
Więcej wskazówek do poszczególnych form znajdziesz w artykułach: jak napisać opowiadanie twórcze, jak napisać rozprawkę oraz zaproszenie i ogłoszenie na egzaminie.
Lektury na egzamin w 2027 r.
Na egzaminie obowiązuje 11 lektur czytanych w całości (5 z klas IV-VI i 6 z klas VII-VIII) oraz krótkie utwory i fragmenty z klas VII-VIII. Lista lektur obowiązkowych jest wydrukowana na początku arkusza.
- Klasy IV-VI: „Akademia Pana Kleksa”, „Kajko i Kokosz. Szkoła latania”, „Opowieści z Narnii. Lew, czarownica i stara szafa”, „Chłopcy z Placu Broni”, „Hobbit, czyli tam i z powrotem”.
- Klasy VII-VIII: „Opowieść wigilijna”, „Zemsta”, „Kamienie na szaniec”, „Dziady część II”, „Mały Książę”, „Balladyna”.
- Krótkie utwory i fragmenty z klas VII-VIII: Kochanowski (wybrane fraszki, pieśń, treny VII i VIII), Mickiewicz („Reduta Ordona”, „Świtezianka”, „Pan Tadeusz”, księgi I, II, IV, X, XI, XII), Mrożek („Artysta”), Sienkiewicz („Latarnik”, fragmenty „Quo vadis”), Żeromski (fragmenty „Syzyfowych prac”).
Zadania do wierszy sprawdzają analizę i interpretację, a nie znajomość konkretnego wiersza. Z „Pana Tadeusza” zadania w części I dotyczą tylko wskazanych ksiąg, ale w wypracowaniu możesz odwołać się do całości. Szczegóły i utwory, do których można się tylko odwołać, są w artykule lektury obowiązkowe na egzamin ósmoklasisty z polskiego.
Jak oceniane są zadania otwarte i wypracowanie
Zadania zamknięte i zadania z luką są warte 1 albo 2 punkty, zadania krótkiej odpowiedzi od 0 do 4 punktów, a wypracowanie do 20 punktów w 8 kryteriach. Egzaminatorzy oceniają według zasad z Informatora CKE, a zapisy kryterium 2 w wypracowaniu CKE doprecyzowuje do tematów w każdej sesji.
Zadania otwarte w części I
W zadaniach krótkiej odpowiedzi liczy się przede wszystkim treść: poprawności językowej, ortograficznej i interpunkcyjnej się nie ocenia, chyba że polecenie mówi inaczej. Schemat punktowania CKE przygotowuje osobno do każdego zadania.
Inaczej bywa w formach użytkowych, czyli w ogłoszeniu i zaproszeniu: polecenie zapowiada wtedy, że liczy się też poprawność. W przykładzie z Informatora (zaproszenie za 0-3 punkty) za treść i formę można dostać 2 punkty: trzeba podać dwa argumenty zachęcające do udziału i pięć elementów formy (kto zaprasza, kogo, na co, kiedy i gdzie). Trzeci punkt jest za poprawność: łącznie najwyżej 2 błędy językowe, ortograficzne i interpunkcyjne (u uczniów ze specyficznymi trudnościami w uczeniu się najwyżej 3). W latach 2024-2026 na egzaminie było ogłoszenie.
Wypracowanie: 8 kryteriów, 20 punktów
Każde wypracowanie jest oceniane w tych samych 8 kryteriach; różni się tylko kryterium 2, które ma osobne zapisy dla opowiadania (elementy twórcze) i dla tekstu argumentacyjnego (elementy retoryczne).
| Kryterium | Punkty | Na co patrzy egzaminator |
|---|---|---|
| 1. Realizacja tematu | 0-2 | Forma zgodna z poleceniem, wszystkie jego elementy (np. odwołanie do wskazanej lektury), cała praca na temat. |
| 2. Elementy twórcze albo retoryczne | 0-5 | Opowiadanie: funkcjonalna narracja, logiczny układ zdarzeń, urozmaicona fabuła z co najmniej 6 z 10 elementów (np. dialog, zwrot akcji, puenta), twórcze wykorzystanie lektury. Tekst argumentacyjny: pogłębione, uporządkowane argumenty poparte przykładami. |
| 3. Kompetencje literackie i kulturowe | 0-2 | Funkcjonalne wykorzystanie lektury wskazanej w poleceniu, bez błędów rzeczowych. |
| 4. Kompozycja tekstu | 0-2 | Kompozycja zgodna z formą, akapity, najwyżej 1 usterka spójności, logiki albo podziału na akapity. |
| 5. Styl | 0-2 | Styl odpowiedni do treści i formy oraz jednolity. |
| 6. Język | 0-4 | Zakres środków językowych i liczba błędów językowych (tabela niżej). |
| 7. Ortografia | 0-2 | 2 punkty: najwyżej 1 błąd; 1 punkt: 2-3 błędy; 0 punktów: 4 błędy i więcej. |
| 8. Interpunkcja | 0-1 | 1 punkt: najwyżej 9 błędów; 0 punktów: 10 błędów i więcej. |
Kryterium „Język” egzaminator ocenia w dwóch krokach: najpierw zakres środków językowych (szeroki, zadowalający albo wąski), potem liczbę błędów językowych.
| Zakres środków | do 4 błędów | 5-7 | 8-10 | 11-13 | 14 i więcej |
|---|---|---|---|---|---|
| szeroki | 4 | 3 | 2 | 1 | 0 |
| zadowalający | 3 | 2 | 1 | 0 | 0 |
| wąski | 2 | 1 | 0 | 0 | 0 |
Przykład z Informatora: praca o zadowalającym zakresie środków językowych, w której jest 6 błędów językowych, dostaje w tym kryterium 2 punkty. Szeroki zakres to zróżnicowana składnia i bogate słownictwo, np. frazeologizmy i precyzyjne określenia.
Kiedy wypracowanie dostaje 0 punktów
Wypracowanie dostaje 0 punktów, gdy w całości jest nie na temat, gdy w ogóle nie odwołuje się do treści lektury obowiązkowej wskazanej w poleceniu albo gdy jest nieczytelne.
- 0 punktów w kryterium „Realizacja tematu” oznacza 0 punktów we wszystkich pozostałych kryteriach. Tak kończy się np. napisanie rozprawki, gdy polecenie wymaga przemówienia.
- Praca bez rozwinięcia (np. sam wstęp) dostaje 0 punktów w każdym kryterium.
- Praca, która ma 180 wyrazów lub mniej, jest oceniana tylko w trzech pierwszych kryteriach (realizacja tematu, elementy twórcze lub retoryczne, kompetencje literackie i kulturowe), więc może dostać najwyżej 9 z 20 punktów.
- Samo przywołanie imienia bohatera nie jest funkcjonalnym wykorzystaniem lektury. Nie trzeba za to omawiać wszystkich wydarzeń z fabuły.
- Praca niesamodzielna (np. z fragmentami przepisanymi z podręcznika, z internetu albo od innego ucznia) oznacza unieważnienie egzaminu z polskiego.
Co sprawia najwięcej trudności: wyniki egzaminu z 2026 r.
Według sprawozdania CKE z 2026 r. najtrudniejsze było kształcenie językowe (średnio 48% punktów), a najłatwiejsze czytanie utworów literackich i odbiór tekstów kultury (76%). Średni wynik z całego egzaminu wyniósł 65%, wobec 64% w 2025 r. i 61% w 2024 r.
| Obszar | 2025 | 2026 |
|---|---|---|
| Kształcenie literackie i kulturowe | 77% | 76% |
| Kształcenie językowe | 50% | 48% |
| Tworzenie wypowiedzi | 58% | 62% |
Zadania, z którymi w 2026 r. poradziło sobie najmniej uczniów:
- zadanie 16 (prawda-fałsz o funkcji wyrazów w zdaniu: podmiot i przydawka): 33%;
- zadanie 8 (rodzaj wypowiedzenia oraz połączenie trzech zdań pojedynczych w zdanie wielokrotnie złożone): 42%;
- zadanie 10.2 (zajęcie stanowiska i uzasadnienie go znajomością całych „Kamieni na szaniec”): 44%;
- ogłoszenie (zadanie 17): za treść i formę średnio 69%, ale za poprawność językową, ortograficzną i interpunkcyjną tylko 29%.
Wypracowanie (zadanie 18) dało średnio 63% punktów. Uczniowie najlepiej poradzili sobie ze stylem (91%), realizacją tematu (89%), kompozycją (81%) i kompetencjami literackimi (80%). Najsłabsze były kryteria poprawności: język 36%, interpunkcja 33% i ortografia 29%.
CKE zwraca też uwagę, że trudne było funkcjonalne wykorzystanie lektur w wypracowaniach, i zaleca ćwiczyć m.in. odróżnianie przykładu od argumentu, wnioskowanie, składnię, ortografię oraz interpunkcję, także w dialogu.
Co się zmienia w 2027 r.
Formuła egzaminu z polskiego w 2027 r. się nie zmienia: CKE nie wydała nowego informatora ani aneksu, więc obowiązuje Informator od roku szkolnego 2024/2025, czas 150 minut i 45 punktów. Kilka zasad warto jednak znać, zanim zaczniesz powtórki.
- Lektury z klas IV-VI: w latach szkolnych 2024/2025 i 2025/2026 zadania w części I dotyczące tych książek odnosiły się tylko do fragmentu wydrukowanego w arkuszu. Informator nie przewiduje tego wyjątku na rok 2026/2027, więc w 2027 r. zadania mogą sprawdzać znajomość treści i problematyki całych książek z klas IV-VI.
- Ortografia: w latach 2026-2030 egzaminatorzy akceptują zarówno dotychczasowe, jak i nowe zasady pisowni, obowiązujące od 1 stycznia 2026 r. Od 2031 r. będą się liczyć tylko nowe.
- Utwory wykreślone z podstawy w 2024 r.: w latach 2025-2028 nadal można się do nich odwołać w zadaniach krótkiej odpowiedzi i w wypracowaniu, np. do „W pustyni i w puszczy” albo „Katarynki”.
- Nowa podstawa programowa z 2026 r.: nie dotyczy egzaminu w 2027 r. Uczniowie klas VIII uczą się według dotychczasowej podstawy do roku szkolnego 2029/2030.
Jak przygotować się do egzaminu z polskiego
Przygotowanie warto oprzeć na wymaganiach i wynikach CKE: przeczytać lektury w całości, ćwiczyć gramatykę i poprawność, które w 2026 r. wypadły najsłabiej, i regularnie pisać wypracowania na czas, sprawdzając je według 8 kryteriów.
- Sprawdź, od czego zacząć: rozwiąż na czas arkusz egzaminu ósmoklasisty z poprzednich lat i policz punkty osobno za część I i za wypracowanie.
- Przeczytaj lektury w całości: zwłaszcza pięć książek z klas IV-VI. Do każdej zanotuj wydarzenia pasujące do tematów z ostatnich lat, np. pomocy innym, przyjaźni, czynu godnego podziwu.
- Ćwicz gramatykę i poprawność: części zdania, rodzaje wypowiedzeń, słowotwórstwo oraz przecinki w zdaniach złożonych i w dialogu.
- Pisz wypracowania według kryteriów: na zmianę opowiadanie i przemówienie albo rozprawkę, zawsze co najmniej 200 wyrazów i z odwołaniem do lektury wskazanej w poleceniu.
- Zrób egzamin próbny na czas: cały arkusz w 150 minut, bez podpowiedzi, razem z przeniesieniem odpowiedzi na kartę.
Jeśli wolisz uczyć się z gotowym planem, kurs języka polskiego do egzaminu ósmoklasisty ma zadania w formacie arkuszy CKE, 19 lektur (w tym 5 książek z klas IV-VI w całości) i egzamin próbny na czas, a AI sprawdza i ocenia wypracowanie według 8 kryteriów CKE (wpisujesz tekst albo wysyłasz zdjęcie kartki).
Przygotowujesz się do wszystkich trzech przedmiotów? Zobacz też wymagania z matematyki oraz wymagania z angielskiego na egzamin ósmoklasisty.
Najczęstsze pytania o egzamin ósmoklasisty z polskiego
Ile punktów można zdobyć na egzaminie ósmoklasisty z polskiego?
Ile wyrazów musi mieć wypracowanie?
Czy w 2027 r. trzeba znać całe lektury z klas IV-VI?
Czy na egzaminie trzeba napisać rozprawkę?
Czy błędy ortograficzne obniżają wynik?
Czy uczniowie z dysleksją są oceniani inaczej?
Czy egzamin ósmoklasisty z polskiego można nie zdać?
Źródła
Fakty o egzaminie w tym artykule pochodzą z dokumentów Centralnej Komisji Egzaminacyjnej i z Dziennika Ustaw, sprawdzonych we wrześniu 2026 r.
- CKE: Informator o egzaminie ósmoklasisty z języka polskiego od roku szkolnego 2024/2025 (budowa arkusza, lektury, zasady oceniania)
- CKE: Informator o egzaminie ósmoklasisty, część ogólna (aktualizacja z 10 października 2025 r.)
- CKE: Informacja o sposobie organizacji i przeprowadzania egzaminu ósmoklasisty w roku szkolnym 2026/2027
- CKE: komunikat o harmonogramie egzaminów w 2027 r.
- CKE: komunikat o materiałach i przyborach pomocniczych w 2027 r.
- CKE: komunikat o dostosowaniach egzaminu ósmoklasisty w roku szkolnym 2026/2027
- CKE: informacja o ocenianiu poprawności ortograficznej w latach 2026-2030
- CKE: sprawozdanie z egzaminu ósmoklasisty z języka polskiego w 2026 r.
- CKE: sprawozdanie z egzaminu ósmoklasisty z języka polskiego w 2025 r.
- CKE: strona „O egzaminie”
- Dziennik Ustaw 2024 poz. 996: podstawa programowa kształcenia ogólnego (język polski, klasy IV-VIII)
- Dziennik Ustaw 2026 poz. 378: nowa podstawa programowa i przepisy przejściowe
